So sánh âm bass giữa loa Klipsch và các thương hiệu khác

Loa Klipsch: Di sản chất lượng âm thanh
Klipsch là một thương hiệu đã được biết đến với âm thanh chất lượng cao trong nhiều thập kỷ. Được sáng lập vào năm 1946 bởi Paul W. Klipsch, công ty này luôn đứng đầu trong việc sáng tạo các công nghệ âm thanh. Khi nói đến hiệu suất bass, Klipsch nổi tiếng với việc mang lại âm bass mạnh mẽ, sắc nét và chi tiết, khiến nó trở thành sự lựa chọn yêu thích của các audiophile và những người đam mê hệ thống âm thanh gia đình.

Loa Klipsch: Di sản chất lượng âm thanh
 

Bữa thứ ba tuần trước, tôi chạy qua nhà một anh khách ở khu K300 Tân Bình để setup lại dàn nghe nhạc. Chuyện là ổng mới tậu cặp loa cột Klipsch RP-8000F to chà bá. Lắp dây nhợ xong xuôi, ổng mở liền một bản Vinahouse bốc lửa để test thử. Nhịp giò được chừng 3 phút, ổng nhăn mặt quay sang hỏi tôi: "Ủa em, sao cái loa bự vầy mà tiếng bass nó không uỳnh uỳnh, không rung lồng ngực như cái loa kéo nhà hàng xóm vậy? Hay là amply thiếu công suất?"

Tôi nghe xong chỉ biết cười trừ rồi từ từ ngồi xuống phân tích cho ổng hiểu. Cái cảnh khách hàng lầm tưởng về "kích thước loa tỷ lệ thuận với độ tức ngực của âm bass" tôi gặp hoài khi đi thi công ở Sài Gòn. Thực tế, Klipsch có triết lý làm âm thanh rất riêng, không phải cứ loa bự là đập rung rinh nhà cửa. Hôm nay, với tư cách là một người thợ hay đi kéo dây, cân chỉnh âm thanh, tôi sẽ đặt âm bass của Klipsch lên bàn cân so sánh thực tế với mấy "ông lớn" khác trên thị trường để anh em hình dung rõ nhất trước khi xuống tiền.

Hiểu đúng gu nghe nhạc của bản thân

Trước khi so sánh loa nào bass hay hơn, anh em phải tự hỏi: Mình thích nghe loại bass nào?

Âm thanh không có đúng sai, chỉ có hợp tai hay không. Khách hàng của tôi thường chia làm hai phe rõ rệt:

• Phe "ăn chắc mặc bền, bass phải gọn": Những người thích nghe nhạc Acoustic, nhạc vàng, Jazz, nhạc cụ mộc, vocal ca sĩ hát live. Nhóm này cần tiếng bass đánh ra phải dứt khoát, nghe rõ tiếng gõ của trống cajon hay tiếng búng đàn contrabass.

• Phe "tiệc tùng, rung rinh nhà cửa": Nhóm này đam mê EDM, Remix, nhạc quẩy, hoặc dùng loa để xem phim hành động bom tấn. Họ cần dải trầm (bass) phải dày, sâu, lan tỏa cuồn cuộn và tạo cảm giác rung động vật lý vào cơ thể.

Nếu anh em thuộc phe thứ nhất, Klipsch là chân ái. Nếu anh em thuộc phe thứ hai mà cố chấp mua loa Klipsch chỉ vì thấy nó đẹp, thì chắc chắn sẽ bị thất vọng ngay từ nốt nhạc đầu tiên.

Ngân sách quyết định dải âm nào?

Tiền nào của nấy, nhưng mua loa Klipsch là anh em đang trả tiền chủ yếu cho sự chi tiết của dải Mid (trung) và độ phóng xa, sắc nét của dải Treble (cao) nhờ cái họng còi Tractrix Horn huyền thoại.

• Nếu có dưới 20 triệu: Anh em mua loa Klipsch thì dải bass sẽ dừng lại ở mức "đủ nghe", gọn gàng, làm nền rất tốt cho giọng hát ca sĩ. Đừng kỳ vọng nó đập vỡ tim.

• Nếu có trên 30 triệu: Lúc này anh em mua các dòng loa lớn của Klipsch, tiếng bass sẽ có lực hơn, nhưng nó vẫn giữ nguyên bản chất là đánh nhanh, rút lẹ.

• Giải pháp thực tế: Nếu ngân sách hạn hẹp nhưng lại "tham" cả bass sâu lẫn độ chi tiết của Klipsch, lời khuyên của thợ là: Cứ mua cặp loa Klipsch nhỏ gọn vừa tiền, số tiền còn lại đắp thêm một cục Subwoofer (loa siêu trầm) riêng. Đánh bao phê mà không ép cặp loa chính phải gánh những dải tần không phải thế mạnh của nó.

Không gian phòng định hình tiếng bass

Ở Sài Gòn, 10 nhà thì hết 8 nhà là nhà ống hẹp ngang hoặc chung cư trần thạch cao kín bưng. Môi trường này ảnh hưởng cực lớn đến tiếng bass.

Bass của loa Klipsch thường được kỹ sư thiết kế theo kiểu độ nhạy cao, phản hồi cực kỳ nhanh. Khi đánh trong nhà ống hẹp, tiếng trầm của Klipsch ít bị hiện tượng dội âm vang rền (boomy) hơn so với các dòng loa thiên bass. Ngược lại, nếu đem một cặp loa Klipsch đặt giữa một phòng khách biệt thự không gian mở, quá rộng, tiếng bass của nó cảm giác sẽ bị "loãng" đi rất nhanh, nghe hơi mỏng.

Lên võ đài: Bass Klipsch đụng độ các "ông lớn" khác

Để anh em dễ hình dung, tôi sẽ so sánh độ trầm của Klipsch với vài thương hiệu mà dân mình hay chơi nhất.

1. Klipsch vs. JBL: Trận chiến của "Sự chi tiết" và "Sức mạnh bạo lực"

JBL vốn xuất thân từ âm thanh hội trường, sân khấu. Do đó, tiếng bass của JBL (như các dòng Stage, Studio) cực kỳ bạo lực, uy lực, đánh rất sâu và có độ rền. Nó tạo ra cái cảm giác đập thình thịch vào ngực người nghe. Phù hợp cho ai thích nhạc mạnh, nhạc sàn hoặc sắm dàn xem phim cháy nổ tung trời.

Ngược lại, Klipsch dùng màng loa bass bằng Cerametallic (đồng phủ gốm) cực kỳ nhẹ và cứng. Nhờ cấu tạo này, tiếng bass của Klipsch đánh ra một phát là thu về ngay lập tức (gọi là đáp ứng quá độ cực nhanh). Nghe tiếng trống đập "bụp" một cái là dứt khoát, không kéo đuôi ù ù. Thế mạnh này giúp bài nhạc cực kỳ sạch sẽ, không bị tiếng trầm lấn át giọng ca sĩ, nhưng nhược điểm là cảm giác "không đủ đô" với mấy dân chơi hệ quẩy.

2. Klipsch vs. Bose: Sự trung thực đối đầu với "Sự nịnh tai"

Bose là trùm về công nghệ xử lý âm thanh kỹ thuật số và thiết kế thùng loa phản xạ. Bass của Bose thường rất ấm, dày, phủ đầy cả căn phòng. Tuy nhiên, nó hơi có màu sắc "nhân tạo" một chút, nghe nịnh tai.

Klipsch thì trung thực hơn. Đầu thu phát ra sao, nó diễn tả lại gần giống vậy. Bass Klipsch mộc mạc, đánh trực diện vào người ngồi đối diện loa chứ không cố tình tạo hiệu ứng vang vọng khắp phòng như Bose. Nếu anh em nghe nhạc hòa tấu, Klipsch ăn đứt; nhưng nếu mở nhạc Pop nghe thư giãn trong phòng ngủ thì bass của Bose lại có vẻ êm ái, ru ngủ tốt hơn.

3. Klipsch vs. B&W (Bowers & Wilkins): Chất "Bụi bặm" gặp sự "Lịch lãm"

Bass của B&W nổi tiếng là đĩnh đạc, tròn trịa, nghe rất sang trọng, quý phái, đánh sâu nhưng vẫn kiểm soát tốt (tất nhiên giá cũng đắt hơn).

So với B&W, âm trầm của Klipsch mang hơi hướng "Live" (nhạc sống) và bụi bặm hơn. Nó thô ráp, gai góc và chân thật, cực kỳ hợp với thể loại Rock đồng quê hoặc Jazz đường phố.

Những trò "chữa lợn lành thành lợn què" khách hay làm với bass Klipsch

Khách chê bass Klipsch yếu xong thường hay làm mấy trò này, hậu quả là dàn máy nghe nát bét:

1. Vặn núm Bass trên amply lên mức cao nhất (+10dB): Amply phải gồng mình nhồi công suất vào củ loa bass. Kết quả là tiếng bị méo (distortion), loa đánh lụp bụp nghe như có màng nilon rách bên trong. Vặn quá tay có ngày cháy luôn coil loa.

2. Đẩy loa lùi sát rịt vào góc tường: Khách đọc trên mạng thấy bảo kê loa sát góc tường thì tiếng bass dội lại sẽ to hơn. Đúng là to hơn, nhưng nó bị cộng hưởng tạo ra tiếng "ù ù" điếc cả tai, dải trung và cao bị che lấp hết. Tiếng nhạc lúc này trở nên đục ngầu.

Checklist bỏ túi khi đi test âm bass tại cửa hàng

Anh em đi mua loa, muốn biết bass hãng nào hợp mình thì cứ làm theo các bước thợ tôi hay áp dụng:

• [ ] Chuẩn bị sẵn 2 bài hát quen thuộc trong điện thoại: 1 bài hát chậm (nhạc vàng/acoustic) và 1 bài tiết tấu nhanh (nhạc trẻ/remix).

• [ ] Yêu cầu người bán để TẤT CẢ nút chỉnh Bass/Treble/EQ trên amply về số 0 (mức cân bằng/Flat). Phải nghe mộc mới biết chất loa.

• [ ] Bật bài nhạc chậm, chú ý nghe tiếng trống hoặc đàn bass. Nếu nghe dứt khoát, tách bạch, không lùng bùng thì loa đó có độ kiểm soát bass tốt (Klipsch thường ăn điểm chỗ này).

• [ ] Bật bài tiết tấu nhanh, vặn âm lượng lớn lên một chút. Nếu tiếng bass dồn dập mà loa vẫn đánh rõ từng nhịp, không bị dính vào nhau là loa xịn. Còn nếu nghe ra một mớ hỗn độn "ù ù" thì bỏ qua.

• [ ] Thử lùi ra xa và di chuyển quanh phòng xem tiếng trầm có bị hụt đi quá nhanh không.

FAQ - Hỏi đáp nhanh cùng thợ Sài Gòn

1. Tại sao loa Klipsch bass đánh nhanh và dứt khoát như vậy?

Điều này liên quan đến một thuật ngữ kỹ thuật gọi là "Transient Response" (Đáp ứng quá độ). Nhờ vật liệu màng loa nhẹ và độ nhạy cực kỳ cao, củ loa Klipsch có thể khởi động và dừng lại ngay lập tức theo tín hiệu điện, không bị trễ nhịp.

2. Tôi lỡ mua Klipsch rồi nhưng muốn bass mạnh hơn để coi phim, phải làm sao?

Cách duy nhất và chuẩn kỹ thuật nhất là mua thêm một loa Subwoofer (siêu trầm) cắt tần số ở mức khoảng 60Hz - 80Hz. Cục sub sẽ lo nhiệm vụ đập rung sàn nhà, còn cặp Klipsch chỉ tập trung phát dải lời và âm thanh môi trường xung quanh.

3. Ghép loa Klipsch với amply hãng nào để cải thiện dải trầm?

Klipsch thiên sáng, nên tuyệt đối né mấy cái amply class D hoặc amply có chất âm sắc lạnh. Hãy kiếm các dòng amply có biến áp xuyến lớn, xuất âm thiên về độ ấm và có lực như Denon, Marantz, hoặc các dòng amply đèn.

4. Phòng nhà tôi tường thạch cao, nghe bass bị dội lùng bùng quá thì xử lý sao?

Thạch cao rỗng là kẻ thù của tiếng bass. Nếu không thể đập đi làm lại, bạn nên kéo loa xa tường, kê loa lên chân đế cao su lót sắt, và đặt các bẫy âm (bass trap) hình trụ ở 4 góc phòng để hút bớt dải trầm thừa thãi.

5. Nghe nhạc Bolero thì bass của Klipsch hay JBL hợp hơn?

Klipsch hợp hơn. Bolero cần tiếng ca sĩ ngọt, rõ, tiếng nhạc cụ đệm tách bạch. Bass của Klipsch nhẹ nhàng, gõ bùm bùm vừa đủ làm nền. Bass JBL đánh quá sâu sẽ làm bài hát có cảm giác nặng nề.

​

Lời kết từ người kéo dây

Nói tóm lại, chọn loa cũng như chọn bạn đời, không có ai hoàn hảo 100%. Nếu anh em mong muốn một cặp loa đập tung nóc nhà, dập tức ngực để mở tiệc mỗi tuần, xin hãy chọn thương hiệu khác. Nhưng nếu anh em là người tinh tế, cần một thứ âm thanh sạch sẽ, mộc mạc, bass đánh gọn gàng, dứt khoát để nhâm nhi ly cà phê buổi sáng, thì âm trầm của Klipsch sinh ra là dành cho anh em.

Anh em ở khu vực Sài Gòn, Bình Thạnh, Gò Vấp... nếu vẫn còn lấn cấn chưa biết cái tai mình thật sự hợp với dòng loa nào, cứ alo thẳng cho tôi qua số 094.9362658 hoặc (028) 7100 5688. Hoặc ghé luôn trụ sở Saigon Audio Media Center tại 101 Nguyễn Văn Đậu, Phường 5, Quận Bình Thạnh. Ở đây có sẵn các dòng loa khác nhau, tôi sẽ setup phòng chuẩn, mở đúng bài nhạc anh em thích để anh em tự cảm nhận cái "bass gọn" hay "bass lực" nó khác nhau thế nào, ưng bụng món nào thì chốt món đó, không ép uổng gì cả. Thợ thuyền thi công rõ ràng, tư vấn đúng bệnh, không để bà con tốn tiền oan!