Xu Hướng Phát Triển Của Công Nghệ Loa B&W Trong Tương Lai

Xu Hướng Phát Triển Của Công Nghệ Loa B&W Trong Tương Lai: Khi "Huyền Thoại" Chuyển Mình Sang Kỹ Thuật Số

Chào các bác, lại là em đây – dân kỹ thuật chuyên đi đục tường, đi dây, bê loa dạo của Sài Gòn Audio. Hôm nay rảnh rỗi không phải đi công trình, em ngồi lại chém gió với anh em một chủ đề nghe thì có vẻ "hàn lâm" nhưng thực tế lại ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền và cái tai của các bác: Tương lai của công nghệ loa B&W (Bowers & Wilkins).

Nói thật, anh em làm nghề như em sợ nhất là mấy ông hãng lớn cứ dăm ba năm lại đổi công nghệ một lần. Mỗi lần đổi là anh em thợ lại toát mồ hôi hột tìm cách phối ghép lại từ đầu. B&W cũng không ngoại lệ. Từ cái thời màng Kevlar vàng khè huyền thoại, giờ chuyển sang xám xịt Continuum, rồi sắp tới là gì nữa? Bài này em sẽ không copy ba cái thông số catalogue chán ngắt đâu. Em sẽ "mổ xẻ" xu hướng công nghệ của tụi B&W dưới góc nhìn của thằng thợ hay phải đi xử lý sự cố, để các bác biết đường mà chơi, mà sắm, mà giữ gìn bộ dàn cho nó bền.

Sự "Bay Màu" Của Màng Kevlar Và Kỷ Nguyên Continuum: Khó Tính Hơn, Thật Hơn

Ngày xưa, cứ nhìn thấy cái nón loa màu vàng (Kevlar) là biết ngay loa B&W, nhìn sang chảnh, độ nhận diện thương hiệu cực cao. Nhưng mấy năm gần đây, và xu hướng tương lai, B&W nó dẹp hết màu vàng, chuyển sang cái màu bạc xám gọi là Continuum.

Tại sao lại đổi? Anh em thợ hay nói vui là "hết vàng thì sang bạc". Nhưng thực tế khi em lắp dàn, em thấy thế này: Màng Kevlar cũ tiếng mid (trung âm) nó ngọt, nó nịnh tai, nghe Bolero hay nhạc vàng phê lòi. Nhưng nó có nhược điểm là ở một số dải tần cao, nó bị méo tiếng nhẹ (cái này tai trâu khó nghe, nhưng máy đo là thấy).

Thằng Continuum ra đời để khắc phục cái đó. Nó triệt tiêu hoàn toàn hiện tượng cộng hưởng màng. Hệ quả thực tế cho anh em chơi:

• Ưu điểm: Tiếng sạch bong kin kít. Các bác nghe nhạc giao hưởng, nhạc cụ, hay vocal kỹ thuật cao thì nó tách bạch dã man. Độ tĩnh nền âm cực tốt.

• Nhược điểm chết người: Nó "thật" quá. Tức là sao? Tức là bản thu âm của các bác mà lởm, nhạc mạng 128kbps, hay cái DAC giải mã cùi bắp là nó lòi ra hết cái xấu. Loa đời mới xu hướng này nó không "giấu lỗi" giùm các bác như đời cũ đâu.

• Kinh nghiệm xương máu: Chơi loa B&W đời mới (Dòng 700 S3 hay 800 D4 trở lên), các bác làm ơn đầu tư cái nguồn phát cho tử tế. Cắm điện thoại phát Bluetooth trực tiếp nghe chán hơn loa kẹo kéo đấy. Phải có DAC rời hoặc Music Server ngon mới "thuần" được cái màng Continuum này.

Tweeter Kim Cương (Diamond Dome) & Solid Body: Ngon Nhưng "Mỏng Manh Dễ Vỡ"

Xu hướng B&W tương lai vẫn sẽ bám trụ vào cái loa tép (tweeter) tách rời đặt trên nóc thùng (Tweeter-on-Top). Đây là đặc sản rồi. Nhưng công nghệ vỏ bọc (Solid Body) đang ngày càng dài ra.

Tại sao nó lại dài ra? Cái ống nhôm đúc chứa loa tép ấy, càng dài thì nó càng tiêu âm phía sau tốt hơn. Giúp tiếng tép tơi nhuyễn, không bị chói gắt. Các bác cứ lên mấy trang đánh giá thiết bị âm thanh hàng đầu thế giới như What Hi-Fi? hay Stereophile xem họ soi chi tiết cấu trúc ống tiêu âm Nautilus này là hiểu tại sao B&W lại ám ảnh với việc kéo dài cái đuôi loa tép đến thế.

Cảnh báo thi công & sử dụng (Cực quan trọng): Cái này em gặp hoài, đau lòng lắm.

• Vận chuyển: Khi khiêng loa, tuyệt đối KHÔNG ĐƯỢC CẦM VÀO CÁI CỤC TÉP trên đầu. Nhiều bác thợ tay ngang, hay mấy bác chủ nhà phụ khiêng, cứ thấy cái cục đó tiện tay nắm vào để nhấc loa lên. Kết quả: Gãy cổ loa tép, hoặc móp màng kim cương. Màng kim cương thay một cái bằng tiền mua con xe máy số đấy các bác ạ.

• Vệ sinh: Cái lưới bảo vệ loa tép B&W nhìn vậy thôi chứ nó kỵ lực mạnh. Nhà có trẻ con thì rào lại. Còn lúc lau chùi, tuyệt đối không dùng máy hút bụi dí vào, nó hút tụt cái màng ra ngoài là "toang". Chỉ dùng cọ lông mềm quét nhẹ thôi.

Xu Hướng Thùng Loa: Ma Trận (Matrix) và Cấu Trúc Đảo Ngược (Reverse Wrap)

Ngày xưa thùng loa là đóng gỗ vuông vức. Xu hướng bây giờ và tương lai của B&W là uốn cong. Mà không phải cong thường, là cong từ trước ra sau, ép nhiều lớp gỗ dán lại với nhau dưới áp suất cực lớn.

Góc nhìn dân kỹ thuật:

• Trọng lượng: Loa ngày càng nặng. Một con 801 D4 nặng cả tạ. Anh em đi lắp đặt mà nhà bác nào ở lầu 3 cầu thang xoắn ốc là khóc tiếng Mán.

• Vị trí kê đặt: Do thùng loa cong và kết cấu Matrix bên trong siêu cứng, nó triệt tiêu rung động cực tốt. Nghĩa là các bác có thể kê loa gần tường hơn một chút so với các dòng loa thùng mỏng ngày xưa mà không sợ bị ù rền (booming). Tuy nhiên, để "hết nước", em vẫn khuyên nên cách tường hậu ít nhất 50cm-80cm.

• Chân đinh (Spikes): Loa nặng thì chân đinh càng quan trọng. B&W đời mới làm chân đinh rất xịn. Khi lắp, các bác nhớ vặn ốc khóa (lock nut) thật chặt. Nếu chân lỏng, bass đánh mạnh thùng sẽ rung, tiếng bass bị nhòe ngay lập tức. Đây là mẹo nhỏ em hay làm cho khách, siết ốc xong tiếng bass gọn hẳn.

Cuộc Cách Mạng Về Củ Loa Bass: Aerofoil – Nhẹ Như Xốp, Cứng Như Đá

Cái nón loa Bass Aerofoil của B&W nhìn cắt lát ngang nó y như cánh máy bay: dày ở giữa, mỏng dần ra mép.

• Vấn đề phối ghép (Amply): Đây là chỗ anh em hay chết nhất. Loa B&W nổi tiếng là "sát thủ amply", và với công nghệ Aerofoil, nó càng đòi hỏi amply phải có dòng ra (Current) cực lớn và tốc độ kiểm soát (Damping Factor) cao.

• Đừng nhìn Watt: Nhiều bác cứ thấy Amply 200W-300W là tưởng ngon. Cắm vào đánh B&W tiếng vẫn lèo phèo, bass đánh không thoát được, cứ lùng bùng trong thùng.

• Phải nhìn dòng (Ampe): Em đi lắp nhiều, thấy mấy con Amply Class D đời mới (như của Rotel, Michi, hay mấy dòng Hi-end) đánh B&W rất hợp. Tại sao? Vì tụi này dòng xả lớn, nó "tát" cho cái màng loa Aerofoil (vốn rất cứng) phải thụt ra thụt vào dứt khoát.

Xu Hướng "Không Dây Hóa": Dòng Formation và Tương Lai Active

Đây là xu hướng không thể cản được. B&W đang đẩy mạnh dòng Formation (Duo, Wedge, Bar...). Đây là loa Active (tích hợp sẵn Amply) và chạy không dây.

Thực tế thi công & "Cạm bẫy": Là thằng đi set mạng cho khách, em nói thẳng: Chơi dòng này thì Wifi nhà các bác phải cực ngon.

• Mesh Wifi là bắt buộc: Nhà ống Việt Nam tường dày, nhiều tầng. Cục Router nhà mạng tặng kèm không "gánh" nổi nhạc Hi-Res truyền không dây đâu. Nó sẽ bị giật, lag.

• Độ trễ (Latency): Dù công nghệ của B&W Formation rất xịn, nhưng nếu các bác định lấy loa này để hát Karaoke thì QUÊN ĐI. Nó vẫn có độ trễ xử lý tín hiệu số, hát vào mic xong nửa giây sau tiếng mới ra loa là không hát được đâu. Loa công nghệ không dây tương lai này chỉ chuyên nghe nhạc thôi.

Lời Khuyên Thực Dụng Cho Anh Em Chơi B&W (Từ Bình Dân Đến Đại Gia)

Sau khi phân tích một hồi công nghệ, chốt lại cho anh em vài gạch đầu dòng để "xuống tiền" cho nó thông thái:

• Phòng nghe quyết định 50%: Loa B&W công nghệ mới rất chi tiết, độ phủ âm rộng. Phòng kính, gạch men nhiều thì xác định là chói tai. Anh em nên đầu tư tiêu âm, tán âm.

• Rodai (Burn-in) loa: Loa B&W mới khui thùng tiếng thường hơi cứng. Các bác cứ bật nhạc 24/7 (vặn nhỏ thôi) tầm 100-200 giờ thì gân loa nó mới giãn, tiếng mới "ngọt" được.

• Chọn nơi mua uy tín: Cái này quan trọng nhất. Công nghệ cao thì hàng nhái, hàng dựng cũng nhiều. Màng loa Continuum hay Diamond mà bị thay, bị sửa lại thì coi như mất hết giá trị công nghệ.

Để an tâm nhất, các bác nên tìm đến những đơn vị phân phối chính hãng. Ở Việt Nam, nếu nói về nguồn gốc nhập khẩu B&W chuẩn chỉ thì phải nhắc đến Phúc Giang (PGI), đơn vị này là nhà phân phối uỷ quyền, bảo hành thì khỏi lo. Còn nếu các bác muốn trải nghiệm thực tế, nghe thử phối ghép "bá cháy" trong phòng demo tiêu chuẩn trước khi xuống tiền thì cứ ghé qua Saigon HD. Em hay dẫn khách qua đây vì họ có nhiều mẫu sẵn, kỹ thuật viên cũng dân nhà nghề, tư vấn phối ghép amply cho B&W rất chuẩn chứ không vẽ vời lung tung.

Kết Luận

Công nghệ loa B&W trong tương lai sẽ ngày càng đi sâu vào sự chính xác, vật liệu siêu cứng và tích hợp kỹ thuật số. Điều này đồng nghĩa với việc người chơi phải có kiến thức hơn, kỹ tính hơn trong việc phối ghép và setup. Đừng nghĩ mua cặp loa đắt tiền về vứt đó là hay. "Của bền tại người, của hay tại tay thằng chỉnh". Chúc các bác tìm được bộ dàn ưng ý!